Những giống chó nào không được phép nhập cảnh vào Đức?

Hầu hết các bài hướng dẫn đều liệt kê chung chung một danh sách các giống chó bị cấm ở Đức — Pit Bull, American Staffordshire Terrier, Staffordshire Bull Terrier, Bull Terrier — và dừng lại ở đó. Thông tin này chưa đầy đủ, và chính khoảng trống này lại là nơi khiến chủ nuôi dễ gặp rắc rối nhất. Để biết quy định này nằm ở đâu trong tổng thể quy trình, bạn hãy xem hướng dẫn vận chuyển thú cưng đi Đức.

Thực tế, luật pháp Đức áp dụng đồng thời hai quy định hoàn toàn khác biệt. Một là lệnh cấm cấp liên bang không cho nhập để định cư, chỉ chừa vài ngoại lệ hẹp như lưu trú ngắn. Hai là một loạt các quy định cấp bang thay đổi tùy theo nơi chú chó sẽ sinh sống — và khác với lệnh cấm liên bang, quy định này vẫn có đường hợp pháp để nhập cảnh định cư. Việc nhầm lẫn giữa hai quy định này là nguyên nhân phổ biến nhất khiến chủ nuôi lên kế hoạch dựa trên một ngoại lệ vốn không hề áp dụng cho giống chó của mình. Việc kiểm tra giống chó nằm ngoài các yêu cầu khác được đề cập trong hướng dẫn luật nhập cảnh thú cưng của Đức — dù bạn có đáp ứng mọi điều kiện khác cũng không thể thay thế cho quy định hạn chế giống chó.

Hai quy định dễ bị nhầm lẫn nhất

Quy định này bắt nguồn từ một đạo luật duy nhất — Gesetz zur Beschränkung des Verbringens oder der Einfuhr gefährlicher Hunde in das Inland (HundVerbrEinfG) — nhưng Mục 2 của luật lại chia thành hai khoản, tạo ra hai nhóm hoàn toàn khác nhau.

Đây không chỉ là khác biệt về câu chữ — chó thuộc Khoản 2 được nhập để định cư, còn chó thuộc Khoản 1 thì không. Phần dưới đây sẽ giải thích chi tiết lý do.

Khoản 1: Bốn giống chó không được nhập để định cư

Theo văn bản luật liên bang, Khoản 1 gọi tên bốn giống chó cùng các dòng lai của chúng: Pit Bull Terrier, American Staffordshire Terrier, Staffordshire Bull Terrier, và Bull Terrier. Nghị định hướng dẫn thi hành lệnh cấm này, Hundeverbringungs- und -einfuhrverordnung (HundVerbrEinfVO), có nêu một số ngoại lệ ở phần khác trong cùng mục — ví dụ như lưu trú ngắn hạn tối đa bốn tuần, hoặc chuyển đến định cư nếu chú chó đã được nuôi hợp pháp ở nước ngoài. Chỉ một trong hai ngoại lệ này áp dụng cho bốn giống chó trên.

Ngoại lệ lưu trú ngắn trong nghị định hướng dẫn áp dụng cho mọi chó thuộc § 2 Abs. 1, gồm cả Khoản 1: chó đi cùng người không cư trú tại Đức được vào tối đa bốn tuần. Ngoại lệ định cư thì chỉ ghi cho chó “im Sinne des § 2 Abs. 1 Satz 2” — tức là chó thuộc Khoản 2. Trên thực tế, một chú chó Pit Bull hoặc Staffordshire Bull Terrier có thể theo chủ không cư trú tại Đức sang ở tối đa bốn tuần, nhưng không có con đường hợp pháp nào để chuyển đến Đức sống lâu dài. (Nghị định còn miễn cho chó nghiệp vụ, chó dẫn đường – hỗ trợ người khuyết tật, và chó đang được nuôi hợp pháp tại Đức đi nước ngoài rồi quay về.) Không có loại giấy tờ nào có thể thay đổi được quy định này, và không một bang nào có quyền tạo ngoại lệ cho lệnh cấm của liên bang.

Khoản 2: Các giống chó do từng bang tự quyết định

Khoản 2 áp dụng cho “các giống chó khác… mà bang nơi chú chó sinh sống coi là nguy hiểm”. Chính điều khoản này làm cho quy định giống chó của Đức có vẻ thiếu nhất quán — vì hệ thống được chủ ý thiết kế như thế. Mười sáu bang có mười sáu danh sách riêng biệt, và danh sách quan trọng nhất là danh sách của nơi chú chó sẽ thực sự sinh sống, chứ không phải nơi máy bay hạ cánh.

Ba bang — Schleswig-Holstein, Thuringia và Lower Saxony — hoàn toàn không có danh sách cấm giống chó. Bốn bang khác — Bavaria, Baden-Württemberg, Hamburg và North Rhine-Westphalia — lại chia danh sách thành hai nhóm: nhóm chó mặc định bị coi là nguy hiểm, và nhóm chó bị coi là nguy hiểm nhưng có thể gỡ bỏ nhãn này nếu vượt qua bài kiểm tra tính cách.

Thực tế Bavaria và Hesse yêu cầu những gì

Bavaria và Hesse đóng vai trò quan trọng hơn hầu hết các bang khác trong lộ trình này, vì Munich và Frankfurt là hai sân bay nhập cảnh chính đón thú cưng từ Việt Nam sang.

Nhóm 1 của Bavaria (những giống chó không có cách nào chứng minh là an toàn) bao gồm American Pit Bull Terrier, American Staffordshire Terrier, Bandog, Staffordshire Bull Terrier và Tosa Inu — trong đó có ba giống chó đã nằm trong lệnh cấm Khoản 1 của liên bang và nay bị liệt kê thêm lần nữa ở cấp bang. Nhóm 2, nơi có thể gỡ nhãn nguy hiểm nếu vượt qua bài kiểm tra tính cách, bao gồm Alano, American Bulldog, Bullmastiff, Cane Corso, Dogo Argentino và Rottweiler. Một chú chó thuộc Nhóm 1 tại Bavaria cần phải có Halte-Erlaubnis — giấy phép giữ chó của bang — trước khi chủ nuôi được phép hợp pháp nuôi chúng tại đây.

Khác với Bavaria, Hesse chỉ áp dụng một danh sách duy nhất thay vì chia thành hai nhóm: American Bulldog, Pitbull, American Staffordshire Terrier, Bull Terrier, Dogo Argentino, Kangal, Caucasian Shepherd và Rottweiler. Việc giống chó Kangal có tên ở đây rất dễ bị bỏ sót — vì chúng không hề xuất hiện trong danh sách của đa số các bang khác.

Hai cách nhập cảnh hợp pháp cho chó thuộc Khoản 2

Đây là điểm khác biệt lớn nhất của chó thuộc Khoản 2. Nghị định HundVerbrEinfVO cung cấp cho chủ nuôi hai hướng giải quyết, và việc xác định đúng lộ trình sẽ quyết định bạn phải bắt đầu chuẩn bị sớm đến mức nào.

Lưu trú tối đa bốn tuần: một chú chó thuộc Khoản 2 — cũng như chó thuộc Khoản 1 — có thể nhập cảnh tạm thời nếu đi cùng người không cư trú tại Đức và thời gian ở lại không quá bốn tuần. Bạn có thể xin gia hạn nếu việc phải rời đi đúng hạn gây ra khó khăn nghiêm trọng, nhưng đây chỉ là ngoại lệ của ngoại lệ — không phải là cách để bạn lên kế hoạch mặc định.

Chuyển đến định cư: một chú chó thuộc Khoản 2 cũng có thể nhập cảnh vĩnh viễn nếu người đi cùng chứng minh được chú chó đó đang được nuôi hợp pháp ở một quốc gia khác. Cả luật và nghị định đều không quy định chính xác loại giấy tờ nào mới thỏa mãn yêu cầu này — trên thực tế, điều này có nghĩa là bạn phải xác nhận trực tiếp yêu cầu với cơ quan trật tự (Ordnungsamt) của bang đến để làm rõ trước khi chốt ngày bay, chứ không phải để sau khi bay mới hỏi.

Dù rơi vào trường hợp nào, việc nhập cảnh cũng chưa phải là kết thúc giấy tờ. Khi đã vào được Đức, một chú chó Khoản 2 có tên trong danh sách của bang đến vẫn cần xin giấy phép nuôi chó của bang đó, cộng thêm bộ hồ sơ tiêu chuẩn — bằng chứng bảo hiểm, bài kiểm tra tính cách đạt yêu cầu (nếu có), và ở hầu hết các bang, chủ nuôi cần có thêm chứng chỉ năng lực (Sachkunde).

Trước khi bạn bắt đầu chuẩn bị hồ sơ

Hãy làm theo ba bước kiểm tra sau đây, theo đúng thứ tự, trước khi bạn đặt bất kỳ dịch vụ nào:

• Xác nhận giống chó của bạn không thuộc một trong bốn giống chó ở Khoản 1 — nếu có và bạn định đưa chó sang Đức sống lâu dài, dù bạn có chuẩn bị kỹ đến đâu cũng không thể thay đổi được kết quả.
• Tra cứu danh sách của bang nơi bạn đến, đừng tìm danh sách chung của “Đức” — một chú chó Rottweiler có thể đi lại tự do ở Berlin nhưng lại bắt buộc phải xin giấy phép ở Munich.
• Nếu giống chó nằm trong danh sách của bang, hãy liên hệ sớm với cơ quan Ordnungsamt địa phương để xác nhận xem họ yêu cầu giấy tờ gì nhằm chứng minh chú chó đang được nuôi hợp pháp. Việc này cần làm từ rất lâu trước khi lịch xét nghiệm kháng thể dại chốt cứng ngày bay. Tình trạng giống chó sẽ được hải quan kiểm tra lại ở biên giới cùng với mọi giấy tờ khác, vì vậy tính nhất quán quan trọng hơn bất kỳ tờ giấy đơn lẻ nào.

Ranh giới giữa hai quy định này lấy trực tiếp từ văn bản luật liên bang và nghị định hướng dẫn, không phải qua một bản tóm tắt nào đó — đây là chi tiết đáng để bạn kiểm tra lại kỹ lưỡng. Nhiều bản tóm tắt hoặc coi lệnh cấm liên bang là tuyệt đối, hoặc cho rằng chó Khoản 1 cũng được nhập để định cư như chó Khoản 2. Cả hai đều sai: lưu trú tối đa bốn tuần áp dụng cho cả hai nhóm, còn nhập để định cư chỉ dành cho Khoản 2 — và đối với một chú chó thuộc Khoản 1 muốn chuyển hẳn sang Đức, khoảng trống đó không phải là thứ có thể dùng giấy tờ để bù đắp. Đó là kết quả cuối cùng.

Các chủ nuôi định cư làm việc hoặc đoàn tụ gia đình cũng nên xem thêm hướng dẫn đưa thú cưng đến Đức theo từng loại visa, nơi quy định về giống chó giao thoa trực tiếp với thời hạn của giấy phép cư trú.