Vì Sao Một Số Nước Kiểm Soát Nhập Cảnh Thú Cưng Rất Chặt?

Nhiều quốc gia kiểm soát nhập cảnh thú cưng rất gắt gao vì chỉ cần một cá thể mang mầm bệnh cũng có thể khiến bệnh dại tái bùng phát sau nhiều năm nỗ lực xóa sổ. Do Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ bệnh dại cao, chó mèo xuất cảnh từ đây luôn phải đáp ứng những quy định nghiêm ngặt nhất. Tùy từng điểm đến, bạn sẽ phải làm xét nghiệm kháng thể dại, chờ đủ thời gian quy định sau ngày lấy máu, theo dõi tập trung tại trạm kiểm dịch hoặc bắt buộc bay theo diện hàng hóa kê khai (Cargo).

Tóm Tắt Nhanh: Vì Sao Quy Định Nhập Cảnh Lại Rất Chặt Với Thú Cưng Từ Việt Nam?

• Lý do chính là gì? Bệnh dại. Khi đã phát triệu chứng, tỷ lệ tử vong gần như 100%, và chó là nguồn lây truyền bệnh chủ yếu sang người.
• Tại sao lại là Việt Nam? Virus dại vẫn còn lưu hành tại Việt Nam, vì vậy hầu hết các nước đến đều xếp chúng ta vào nhóm nguy cơ cao.
• Quốc gia nào nghiêm ngặt nhất? Nước Úc. Thú cưng từ Việt Nam hoàn toàn không được nhập cảnh trực tiếp.
• Vì sao thời gian chờ lại kéo dài? Thời gian chờ này nhằm bao trọn giai đoạn ủ bệnh của virus dại trước khi các triệu chứng kịp phát tác.
• Cần chuẩn bị trước bao lâu? Từ vài tuần đến khoảng một năm, tùy theo quy định của từng điểm đến.

Vì Sao Bệnh Dại Là Nguyên Nhân Hàng Đầu Khiến Các Nước Siết Chặt Nhập Cảnh?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh dại cướp đi sinh mạng của khoảng 59.000 người mỗi năm trên toàn cầu. Trong đó, chó là nguồn truyền bệnh của tới 99% số ca ở người. Một khi các triệu chứng đã bộc phát, khả năng tử vong gần như là tuyệt đối.

Những quốc gia đã thanh toán thành công bệnh dại luôn bảo vệ vị thế này nghiêm ngặt ngay tại cửa khẩu. Bài học từ Bali là minh chứng rõ nhất. Hòn đảo này từng được xem là vùng không có bệnh dại cho đến khi ghi nhận ca tử vong đầu tiên ở người vào tháng 11 năm 2008. Theo báo cáo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), đợt bùng phát đó đã khiến hơn 140 người thiệt mạng.

Bên cạnh mức độ nguy hiểm, virus dại còn có thời gian ủ bệnh rất dài. Khoảng thời gian từ lúc nhiễm mầm bệnh đến khi phát tác triệu chứng thường kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng. Vào ngày bay, thú cưng trông vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Đó là lý do các nước kiểm dịch gắt gao không bao giờ chỉ dựa vào một lần khám sức khỏe đơn thuần, mà bắt buộc phải có bằng chứng miễn dịch đi kèm thời gian chờ theo dõi.

Những Đơn Vị Nào Xếp Việt Nam Vào Nhóm Nguy Cơ Bệnh Dại Cao?

Mỗi điểm đến đều ban hành danh mục kiểm dịch riêng. Liên minh Châu Âu (EU), Vương quốc Anh, Nhật Bản, Singapore, Hoa Kỳ cùng nhiều nơi khác tự xây dựng hệ thống đánh giá độc lập, do đó vị trí phân loại của Việt Nam có thể khác nhau ở từng cơ quan quản lý. Dẫu vậy, trên thực tế, hầu hết các điểm đến này đều xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có nguy cơ cao. Bạn có thể tham khảo thêm bài phân tích về sự khác nhau giữa các danh sách phân loại nguy cơ bệnh dại để nắm rõ hơn cơ chế của từng hệ thống.

Các Quốc Gia Kiểm Dịch Gắt Gao Yêu Cầu Gì Với Thú Cưng Từ Việt Nam?

Bảng tổng hợp dưới đây so sánh quy định giữa các điểm đến phổ biến. Xét nghiệm kháng thể dại giúp xác định cơ thể thú cưng đã tạo đủ miễn dịch sau khi tiêm vaccine; kết quả xét nghiệm bắt buộc phải đạt tối thiểu 0,5 IU/ml. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết về xét nghiệm kháng thể dại (FAVN).

Năm 2013, virus dại từng được phát hiện trên loài lửng chồn hoang dã tại Đài Loan, do đó vùng lãnh thổ này không được công nhận là nơi hoàn toàn sạch bệnh dại. Dù vậy, Đài Loan vẫn áp dụng các quy chuẩn kiểm dịch rất nghiêm ngặt nhằm bảo vệ đàn vật nuôi và ngành chăn nuôi nội địa.

Vì Sao Các Nước Bắt Buộc Phải Chờ 90 Đến 180 Ngày Sau Khi Lấy Máu?

Kết quả xét nghiệm đạt chuẩn chứng minh cơ thể thú cưng đã đáp ứng miễn dịch tốt sau khi tiêm vaccine. Khoảng thời gian chờ sau đó được thiết kế nhằm bao trọn toàn bộ thời kỳ ủ bệnh. Trong trường hợp thú cưng chẳng may nhiễm mầm bệnh trước khi tiêm phòng, các dấu hiệu của bệnh dại sẽ kịp thời phát tác trong giai đoạn theo dõi này, khi con vật vẫn còn ở Việt Nam.

Độ dài của khoảng thời gian chờ phụ thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro của từng quốc gia. Liên minh Châu Âu và Vương quốc Anh áp dụng mốc 3 tháng, trong khi Nhật Bản yêu cầu thời gian chờ dài gấp đôi. Bài viết của chúng tôi về cơ sở khoa học của thời gian chờ sau tiêm vắc-xin sẽ giải thích cụ thể hơn về cơ chế sinh học này.

Vì Sao Các Quốc Đảo Lại Kiểm Soát Nghiêm Ngặt Nhất?

Các quốc đảo không có đường biên giới trên đất liền để động vật hoang dã có thể tự do qua lại. Một khi đã thanh toán thành công bệnh dại, con đường duy nhất khiến mầm bệnh xâm nhập trở lại chính là qua động vật nhập khẩu. Do đó, Nhật Bản, Vương quốc Anh, Úc, Singapore và Đài Loan kiểm soát gắt gao từng cá thể cập cảng qua đường hàng không hoặc đường biển. Để nắm rõ quy trình chi tiết của một quốc đảo điển hình, bạn có thể xem cẩm nang vận chuyển thú cưng đi Nhật Bản.

Hồng Kông cũng áp dụng cơ chế kiểm soát tương tự. Thú cưng từ Việt Nam sang đây phải thực hiện cách ly kiểm dịch tối thiểu 120 ngày và bắt buộc vận chuyển theo diện hàng hóa kê khai (Cargo). Nước Úc thậm chí còn khắt khe hơn khi không tiếp nhận thú cưng bay trực tiếp từ Việt Nam. Các bé buộc phải cư trú tại một quốc gia được phê duyệt, chẳng hạn như Singapore, trước khi đủ điều kiện bay tiếp đến Melbourne. Bạn có thể xem hướng dẫn vận chuyển thú cưng đi Úc để nắm rõ toàn bộ lộ trình trung chuyển này.

Vì Sao Một Số Nước Bắt Buộc Vận Chuyển Theo Diện Hàng Hóa Kê Khai (Cargo)?

Vận chuyển theo diện hàng hóa kê khai (Cargo) nghĩa là thú cưng bay bằng vận đơn hàng không riêng và được chuyển về kho hàng hóa sân bay, tách biệt hoàn toàn với luồng hành khách. Vương quốc Anh, Hồng Kông và Úc chỉ tiếp nhận thú cưng từ Việt Nam qua phương thức này. Mục đích chính là tập trung quyền kiểm soát: cơ quan thú y cửa khẩu sẽ tiếp nhận và kiểm tra từng cá thể tại một đầu mối duy nhất trước khi động vật chính thức đặt chân vào lãnh thổ của họ.

Sự khác biệt giữa việc mang thú cưng lên khoang hành khách, gửi dạng hành lý ký gửi và vận chuyển theo diện hàng hóa được phân tích cụ thể trong bài viết về ba hình thức vận chuyển thú cưng bằng đường hàng không.

Các Nước Kiểm Dịch Nghiêm Ngặt Có Chỉ Kiểm Tra Mỗi Bệnh Dại Không?

Hoàn toàn không. Bệnh dại là yếu tố quyết định toàn bộ kế hoạch thời gian, nhưng các cơ quan kiểm dịch còn thiết lập nhiều rào cản y tế khác để bảo vệ con người, thú cưng bản địa và ngành chăn nuôi trong nước.

• Sán dây: Chó nhập cảnh vào Vương quốc Anh bắt buộc phải được bác sĩ thú y tẩy sán Echinococcus multilocularis trong khoảng thời gian từ 24 đến 120 giờ trước khi hạ cánh (theo hướng dẫn của chính phủ Anh).
• Các bệnh khác ở chó: Nước Úc yêu cầu chó phải được tiêm phòng hoặc xét nghiệm bệnh do xoắn khuẩn Leptospira, đồng thời xét nghiệm bệnh Brucella đối với những chú chó chưa triệt sản.
• Ký sinh trùng: Nhiều quốc gia bắt buộc phải điều trị ve, rận và giun sán sát ngày bay, thông tin điều trị phải được ghi nhận đầy đủ trên giấy chứng nhận kiểm dịch sức khỏe.
• Thức ăn mang theo: Thức ăn thú cưng có chứa thành phần thịt có thể mang theo mầm bệnh gia súc, do đó một số nước sẽ tiêu hủy toàn bộ thức ăn mang theo cùng con vật.

Điều Gì Sẽ Xảy Ra Nếu Thú Cưng Không Đáp Ứng Đúng Quy Định?

Cơ quan thú y của nước đến sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng. Tùy theo từng quốc gia, thú cưng có thể bị giữ lại tại cửa khẩu, đưa vào khu cách ly với toàn bộ chi phí do chủ nuôi chi trả, buộc phải quay đầu về Việt Nam hoặc tại một số ít quốc gia, con vật có nguy cơ bị tiêu hủy. Bạn có thể xem chi tiết kịch bản xử lý của từng nước qua bài viết về các tình huống xử lý khi thú cưng bị từ chối nhập cảnh.

Bạn Cần Chuẩn Bị Trước Ngày Bay Bao Lâu?

Cách chuẩn bị tối ưu nhất là tính ngược thời gian từ các mốc quy định của nước đến, bắt đầu từ ngày xét nghiệm kháng thể dại và thời hạn chờ sau đó.

• Không yêu cầu xét nghiệm kháng thể dại (Thái Lan, Philippines, Malaysia): Khoảng vài tuần.
• Liên minh Châu Âu và Vương quốc Anh: Khoảng bốn tháng.
• Nhật Bản: Tối thiểu bảy tháng, do phải tiêm hai mũi vắc-xin dại và chờ đủ 180 ngày.
• Úc: Khoảng một năm, bao gồm cả thời gian lưu trú và theo dõi tại quốc gia được phê duyệt.

Các mốc thời gian kiểm dịch này là cố định và không thể rút ngắn bằng cách chi thêm tiền. Do đó, việc vận chuyển khẩn cấp đến những quốc gia kiểm dịch gắt gao gần như là điều bất khả thi.

Câu Hỏi Thường Gặp

Vì sao một số nước kiểm soát nhập cảnh thú cưng rất chặt?

Mục đích chính là ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ xâm nhập của virus dại. Căn bệnh này khiến khoảng 59.000 người tử vong mỗi năm, phần lớn xuất phát từ vết chó cắn. Những quốc gia đã thanh toán thành công hoặc kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh đều bắt buộc phải rà soát từng cá thể động vật nhập cảnh để bảo vệ thành quả đó.

Quốc gia nào có quy định nghiêm ngặt nhất đối với thú cưng từ Việt Nam?

Đó là nước Úc. Thú cưng từ Việt Nam không được phép bay thẳng tới Úc mà bắt buộc phải lưu trú tối thiểu 180 ngày tại một quốc gia được phê duyệt, sau đó tiếp tục trải qua ít nhất 10 ngày cách ly tại trạm kiểm dịch Mickleham, Melbourne.

Vì sao Nhật Bản bắt buộc thú cưng phải chờ đợi thời gian dài như vậy?

Thời gian chờ tối thiểu 180 ngày của Nhật Bản được tính từ ngày lấy mẫu máu có kết quả xét nghiệm đạt chuẩn. Khoảng thời gian này nhằm bao trọn giai đoạn ủ bệnh của virus dại, giúp đảm bảo nếu con vật có nhiễm mầm bệnh thì các triệu chứng sẽ bộc phát ngay khi thú cưng vẫn còn ở Việt Nam.

Thú cưng đã xét nghiệm kháng thể dại có được miễn cách ly tại Singapore không?

Không. Toàn bộ chó mèo đến từ Việt Nam đều phải cách ly tối thiểu 30 ngày tại Trạm kiểm dịch động vật Singapore (AQC), kể cả khi đã có kết quả xét nghiệm kháng thể dại đạt chuẩn.

Vì sao chó mèo bay sang Vương quốc Anh bắt buộc phải đi diện hàng hóa (Cargo)?

Vương quốc Anh chỉ tiếp nhận chó mèo từ Việt Nam theo diện hàng hóa kê khai (Cargo). Quy định này giúp cơ quan chức năng tiếp nhận và kiểm tra tập trung từng động vật tại một đầu mối kiểm soát chuyên biệt ngay khi hạ cánh.